Allergische rhinitis treft vandaag 25 % van de Franse bevolking en in 9 op de 10 gevallen gaat het om mensen jonger dan 40 jaar (bron: Vidal). Een neus die blijft lopen, niesbuien, jeukende ogen en gezwollen oogleden: het beeld komt elk jaar in hetzelfde seizoen terug, of blijft het hele jaar door aanwezig zonder adempauze. Het is geen verkoudheid die aansleept. Het is een ontsteking van het neusslijmvlies, uitgelokt door een stof die voor de meeste mensen onschuldig is, en de naam van die stof bepaalt op zich welke handelingen zullen werken. Hieronder leest u hoe u allergische rhinitis herkent, het verantwoordelijke allergeen opspoort en wat klinisch onderzoek gemeten heeft met Essentiële Oliën.
Wat is allergische rhinitis?
Allergische rhinitis is een ontsteking van het slijmvlies dat de neus, de bijholten en het bindvlies van de ogen bekleedt. Ze ontstaat wanneer de natuurlijke weerstand van het lichaam reageert op een allergeen, een deeltje dat het lichaam ten onrechte als een bedreiging beschouwt: een pollenkorrel, uitwerpselen van huisstofmijt, een huidschilfer van een kat, een schimmelspore.
Het is een van de meest verspreide chronische aandoeningen ter wereld, met ongeveer 500 miljoen getroffen personen. De aanhoudende vorm gaat vaak gepaard met vermoeidheid, concentratieproblemen en een minder goede slaap, wat verklaart waarom ze veel zwaarder weegt dan het ongemak aan de neus alleen.
Wat er in het neusslijmvlies gebeurt
Bij het eerste contact maakt het lichaam immunoglobulinen E (IgE) aan die tegen het allergeen gericht zijn. Deze antistoffen hechten zich aan mestcellen, cellen die talrijk aanwezig zijn in het slijmvlies van de luchtwegen. In dit stadium is er nog niets merkbaar: dit is de sensibilisatiefase en die kan maanden duren.
Bij het volgende contact bindt het allergeen zich aan de IgE die al aanwezig zijn. De mestcellen geven dan binnen enkele minuten hun inhoud vrij, waaronder histamine. Histamine verwijdt de bloedvaten van het slijmvlies, verhoogt de afscheidingen en prikkelt de zenuwuiteinden: vandaar de verstopte neus, het heldere vocht, de jeuk en het niezen. Deze kettingreactie verklaart ook waarom de symptomen zo snel opduiken, binnen het kwartier na de blootstelling.
Allergische rhinitis herkennen
De meest voorkomende tekenen
Vier verschijnselen vormen de basis van het klinische beeld, en studies groeperen ze in een gestandaardiseerde score, de TNSS:
- neusverstopping, met het gevoel van een verstopte neus die afwisselt van het ene neusgat naar het andere
- rinorroe, helder en vloeibaar neusvocht, nooit dik of gekleurd
- niezen, vaak in reeksen van vijf tot tien keer na elkaar
- jeuk aan neus, gehemelte, oren en ogen
Daarbij komen vaak een bindvliesontsteking met tranende ogen, een gedeeltelijk verlies van reuk, een neusstem en een algemene vermoeidheid door nachtelijk ontwaken.
Allergische rhinitis of verkoudheid: het verschil maken
Drie criteria volstaan in de overgrote meerderheid van de gevallen.
De duur. Een verkoudheid is na 7 tot 10 dagen voorbij. Allergische rhinitis duurt zo lang als de blootstelling aan het allergeen, dus weken tijdens een pollenseizoen.
Het uitzicht van de afscheidingen. Allergisch neusvocht blijft van begin tot einde helder en waterig. Bij een virale infectie wordt het na twee of drie dagen dikker en gekleurd.
Koorts en jeuk. Allergische rhinitis geeft nooit koorts, maar jeukt wel veel. Een verkoudheid kan de temperatuur doen stijgen, en jeukt niet.
Belangrijke tip: noteer twee weken lang het tijdstip en de plaats waarop de symptomen opduiken. Een piek bij het ontwaken wijst op huisstofmijt in de slaapkamer, een piek laat in de ochtend buiten wijst op pollen. Die notities zijn bijzonder waardevol tijdens een consultatie.
Seizoensgebonden of aanhoudend: het verantwoordelijke allergeen opsporen
Aromatherapie en vermijdingsmaatregelen hebben pas zin als u weet waarop u reageert. Allergologen onderscheiden twee vormen, en die vragen niet om dezelfde reflexen.
Pollen, van de lente tot de herfst
De seizoensgebonden vorm, ook hooikoorts genoemd, volgt in Frankrijk een vrij stabiele kalender:
- van januari tot april, boompollen, met cipres, hazelaar, els, berk en es op kop
- van mei tot juli, grassen, die het grootste aantal mensen treffen
- van juli tot oktober, kruidachtige planten, met ambrosia en bijvoet
Deze pollen reizen met de wind tientallen kilometers ver, wat vermijden in de praktijk moeilijk maakt. De symptomen volgen de concentraties in de lucht, hoger bij droog en winderig weer, lager na regen. Voor de concrete handelingen in deze periode gaan het artikel over allergie en allergische rhinitis tijdens het pollenseizoen en dat over hooikoorts verlichten dieper in op de details.
Huisstofmijt, dieren en schimmels: de rhinitis die niet stopt
De aanhoudende of zogenaamde perenniale vorm kent geen seizoen, omdat de allergenen binnenshuis leven. Huisstofmijt concentreert zich in beddengoed, tapijten en gordijnen, waar ze de warmte en vochtigheid vinden die ze nodig hebben. Huidschilfers van dieren blijven in de lucht zweven en zetten zich overal af, ook in een woning die het dier al maanden geleden verlaten heeft. Schimmels groeien in vochtige en slecht verluchte ruimtes.
Een eenvoudige aanwijzing wijst op deze vorm: de symptomen nemen duidelijk af op vakantie, ver van huis, en komen terug bij de thuiskomst.
Allergische rhinitis, astma en alarmsignalen
Een gemeenschappelijke basis met astma
Het verband tussen beide is nauw en gedocumenteerd: 80 % van de astmapatiënten heeft of had allergische rhinitis, en 15 tot 40 % van de mensen met allergische rhinitis heeft al astma-aanvallen gehad (bron: Vidal). Het slijmvlies van de neus en dat van de bronchiën delen hetzelfde ontstekingsmechanisme, waardoor rhinitis een signaal is om niet te negeren wanneer ze met ademhalingsproblemen gepaard gaat.
Wanneer medisch advies vragen
Bij lichte vormen valt allergische rhinitis te beheersen met hygiënemaatregelen en natuurlijke oplossingen. Bepaalde tekenen vragen daarentegen om het advies van een arts of allergoloog:
- een droge hoest, een piepend geluid bij het uitademen of kortademigheid bij inspanning
- symptomen die meer dan vier dagen per week aanhouden gedurende meer dan een maand
- slaap, werk of school die verstoord worden door nachtelijk ontwaken en vermoeidheid
- neusvocht dat dikker wordt, verkleurt of gepaard gaat met pijn in de bijholten en koorts
- een eerste keer na de leeftijd van 50 jaar, of symptomen die beperkt blijven tot één neusgat
De arts spoort het allergeen op via huidtesten of een bloedonderzoek naar specifieke IgE, en stelt daarna een aangepaste aanpak voor. Wanneer het allergeen goed gekend is en het ongemak groot, bestaat desensibilisatie erin om gedurende 3 tot 5 jaar regelmatig allergeenextracten toe te dienen (bron: Inserm).
De blootstelling aan allergenen beperken, stap voor stap
De hoeveelheid allergeen verminderen waaraan u blootgesteld wordt, is de maatregel die het meest doorweegt, en ze kost niets.
Tijdens het pollenseizoen: verlucht voor 9 uur of na 22 uur, wanneer de concentraties het laagst zijn. Droog de was binnen. Spoel uw haar 's avonds, want het vangt de hele dag pollenkorrels op. Draag buiten een omhullende bril. Rijd met gesloten ramen en laat de pollenfilter van de auto één keer per jaar vervangen.
Tegen huisstofmijt: houd de slaapkamer tussen 18 en 19 °C, verlucht 10 minuten 's ochtends en 's avonds, was de lakens om de 15 dagen op 60 °C, bescherm matras en kussens met antimijthoezen en haal tapijten en vaste vloerbekleding uit de slaapkamer.
Tegen schimmels: spoor lekken op, verlucht de badkamer na elke douche en houd de relatieve vochtigheid in de woning onder 50 %.
Natuurlijke oplossingen om de neus vrij te maken en de ogen te verzachten
Aromatherapie werkt in op het ervaren ongemak, als aanvulling op de bovenstaande maatregelen. Onze natuurlijke oplossingen bij allergieën steunen op botanisch en biochemisch gedefinieerde Essentiële Oliën, waarvan de samenstelling in actieve moleculen gekend en constant is van de ene batch tot de andere.
Neusspoelen, de basishandeling
Neusspoelen verwijdert mechanisch de pollenkorrels die op het slijmvlies terechtgekomen zijn en verdunt de afscheidingen. Doe het 2 tot 3 keer per dag tijdens het seizoen, met het hoofd voorovergebogen boven de wastafel, het ene neusgat na het andere. 's Avonds uitgevoerd, helpt het de hoeveelheid allergenen tijdens de nacht te verminderen en verbetert het de slaapkwaliteit. Onze oplossingen om de luchtwegen vrij te maken vullen deze handeling aan.
Inhalatie en olfactie
Essentiële Olie van Eucalyptus radiata dankt haar reputatie voor de bovenste luchtwegen aan haar rijkdom aan 1,8-cineol, ook eucalyptol genoemd. Deze molecule werd onderzocht in een dubbelblinde, placebogecontroleerde studie die in 2003 in Respiratory Medicine verscheen en haar ontstekingsremmende werking bij bronchiaal astma documenteerde (Juergens et al.).
Gebruiksaanwijzing: breng 2 druppels Essentiële Olie van Eucalyptus radiata aan op een stoffen zakdoek en adem 5 minuten in, 's ochtends en 's avonds. Bij verstuiving rekent u 20 minuten per uur in een verluchte ruimte, nooit in aanwezigheid van een zuigeling of een dier.
Essentiële Olie van Pepermunt geeft een onmiddellijk frisgevoel dankzij de menthol die ze bevat, en geeft de indruk van een meer open neus. Ze is voorbehouden aan volwassenen, aan 1 druppel op een zakdoek, en blijft verboden voor kinderen jonger dan 7 jaar, zwangere of borstvoedende vrouwen en mensen met epilepsie. Voor een toepassing op de huid rond de bijholten verdunt u 3 druppels Essentiële Olie in 10 druppels Plantaardige Olie van Zwarte komijn, waarbij u de oogcontour zorgvuldig vermijdt.
Wat klinisch onderzoek gemeten heeft
Een gerandomiseerde, gecontroleerde en dubbelblinde studie testte de inhalatie van een mengsel van Essentiële Oliën van Sandelhout, Wierook en Ravintsara bij 62 patiënten met perenniale allergische rhinitis (Choi en Park, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2016).
Het protocol was nauwkeurig: het mengsel verdund tot 0,2 % in Plantaardige Olie van Zoete amandel, 1 ml op een kompres op 30 cm van de neus, 5 minuten ingeademd, twee keer per dag om 10 uur en 22 uur, gedurende 7 dagen. De controlegroep kreeg enkel de Plantaardige Olie.
De resultaten in de aromatherapiegroep: de totale score van de neussymptomen daalde statistisch significant (p = 0,022), verbetering van de neusverstopping (p = 0,035), een score voor levenskwaliteit bij rhinoconjunctivitis die duidelijk beter was dan met placebo (p = 0,002) en minder vermoeidheid (p = 0,021). Het volledige protocol en de resultatentabellen vindt u in onze analyse van de klinische studie over Essentiële Oliën en allergische rhinitis.
Ons deskundig advies: begin met het noteren van de tijdstippen van uw symptomen gedurende twee weken, nog voor u iets koopt. Dat notitieboekje vertelt of uw rhinitis uit de slaapkamer of van buiten komt, en dat antwoord bepaalt al de rest, van de instelling van de verwarming tot het uur waarop u de ramen opent.
